تفاوت طلاق رجعی و بائن
فهرست مقالات

تفاوت طلاق رجعی و بائن

در قانون مدنی و فقه اسلامی، طلاق به دو نوع رجعی و بائن تقسیم می‌شود، همانطور که اشاره کردید. این دو نوع طلاق دارای مفاهیم و آثار متفاوتی هستند. در ادامه به توضیح هر یک از این انواع طلاق پرداخته خواهد شد:

  1. طلاق رجعی:
    • طلاق رجعی به معنای ترجیع یا بازگشتن به همسر است. در این نوع طلاق، زن بعد از اختصاص مدت زمان معینی (که به عنوان عدت معروف است) به شوهر خود باز می‌گردد. این عدت به عنوان مدت تفکیکی بین زن و شوهر در نظر گرفته می‌شود.
    • اگر در طی این مدت عدت، شوهر دلیلی برای تراجع از طلاق ارائه دهد و زن نیز موافق باشد، ازدواج فعلی به ادامه خواهد رسید و طلاق لغو می‌شود. اگر تراجع نشود، طلاق به طور نهایی اعلام می‌شود و اگر در آینده دوباره بخواهند ازدواج کنند، باید یک ازدواج جدید انجام دهند.
  2. طلاق بائن:
    • طلاق بائن به معنای طلاق نهایی و بدون امکان بازگشت به همسر است. در این نوع طلاق، پس از اعلام طلاق، امکان تراجع به ازدواج قبلی وجود ندارد. طلاق بائن معمولاً با رعایت مقررات و شروط قانونی صورت می‌گیرد و پس از آن، زن و شوهر دیگر به همسری نمی‌پردازند.

در هر دو نوع طلاق، آثار حقوقی و اجتماعی متفاوتی وجود دارد، از جمله اثرات مالی و حقوقی برای طرفین و همچنین تأثیر بر کودکان ازدواج شده. بنابراین، برای انتخاب نوع طلاق، افراد باید به دقت مفاد و تبعات هر یک را بررسی و در نظر داشته باشند.

 

انواع طلاق بائن

طلاق بائن دارای دو نوع خلع و مبارات است. در هر دو نوع از طلاق بائن، دادخواست برای صدور حکم طلاق یا گواهی عدم امکان سازش توسط زن، مرد یا با توافق هر دوی زن و مرد ثبت می‌شود. اما تأثیرات و حقوق مرتبط با هر نوع متفاوت است:

  1. خلع:
    • در خلع، زن با دادخواست خود، خواسته می‌کند که از ازدواج با مرد خود جدا شود و این خواسته به عنوان خلع ثبت می‌شود.
    • پس از جاری شدن صیغه خلع، مرد از حق رجوع محروم است و نمی‌تواند به همسر خود بازگردد.
  2. مبارات:
    • در مبارات، طرفین یعنی زن و مرد با توافق خود به دادگاه می‌روند و اظهار می‌کنند که از ادامه ازدواج منصرف شده‌اند و به عنوان مبارات ثبت می‌شود.
    • همچنان که شما اشاره کردید، پس از جاری شدن مبارات، مرد از حق رجوع محروم است، مگر اینکه زن در مدت عده از فدیه خود به مرد بدهد و به این ترتیب، حق رجوع برای مرد ایجاد شود.

در هر دو نوع خلع و مبارات، طلاق بائن نهایی و بدون امکان بازگشت به همسر است و ترتیبات ثبت دادخواست و اجرای حکم طلاق بائن می‌تواند با توافق طرفین یا تصمیم دادگاه انجام شود.

در شرایطی مانند طلاق قبل از نزدیکی (طلاق زن باکره)، طلاق زن یائسه، و سومین طلاق (که پس از سه وصلت متوالی به عمل آید)، طلاق برای مرد به عنوان طلاق بائن محسوب می‌شود و حق رجوع برای مرد وجود ندارد. این مسائل در فقه اسلام و حقوق مرتبط با طلاق مورد تأکید قرار دارند و حق رجوع برای مرد در این شرایط به‌طور کامل تعلیق می‌شود. در این حالات، طلاق به صورت نهایی و بدون امکان بازگشت به همسر محسوب می‌شود.

 

 تفاوت های طلاق رجعی و طلاق بائن

  • اولین تفاوت مهم بین طلاق رجعی و طلاق بائن در امکان رجوع مرد به همسر است:
    1. در طلاق رجعی:
      • مرد می‌تواند در ایام عده (مدت زمان معینی پس از اعلام طلاق) از طلاق رجعی کند و به همسر خود بازگردد، بدون اینکه دوباره عقد ازدواجی منعقد شود. این به این معنی است که اگر مرد و زن تصمیم به تراجع داشته باشند و این تراجع در مدت عده صورت گیرد، ازدواج ادامه دارد و طلاق لغو می‌شود.
    2. در طلاق بائن:
      • اگر طلاق به عنوان طلاق بائن صورت گیرد، امکان رجوع مرد به همسر و بازگشت به ازدواج فعلی وجود ندارد. برای بازگشت به زناشویی، باید عقد ازدواج جدیدی منعقد کنند و مهریه مجدداً تعیین شود.

    این تفاوت مهمی در حقوق زناشویی و امکان بازگشت به وضعیت ازدواجی بین طلاق رجعی و طلاق بائن وجود دارد و تأثیر زیادی بر وضعیت حقوقی و اجتماعی زوجین دارد.

  • دومین تفاوت مهم بین طلاق رجعی و طلاق بائن در موارد مرتبط با امکان ازدواج دوباره زن به شرح زیر است:
    1. در طلاق بائن:
      • در صورت طلاق بائن، حتی اگر زن غیر یائسه و غیر باکره باشد، او می‌تواند بلافاصله با مرد دیگری ازدواج کند و نیازی به انتظار مدت عده ندارد. در واقعیت، در طلاق بائن، حق رجوع برای مرد وجود ندارد و زن از این حق استفاده نمی‌کند.
    2. در طلاق رجعی:
      • در طلاق رجعی، زن باید تا پایان مدت عده (معمولاً سه قمری) صبر کند و نمی‌تواند در این مدت با مرد دیگری ازدواج کند. پس از پایان مدت عده، اگر زن و مرد تصمیم به تراجع داشته باشند، می‌توانند ازدواج ادامه دهند. این مدت عده به عنوان مدت تفکیک بین زوجین در نظر گرفته می‌شود
  • سومین تفاوت بین طلاق رجعی و طلاق بائن در ماده ۹۴۳ قانون مدنی ایران بیان شده است و متعلق به مسائل مربوط به ارث و وراثت زن و مرد در صورت وقوع طلاق می‌باشد:
    1. در طلاق رجعی:
      • اگر طلاق رجعی صورت گیرد و زن و مرد در طول مدت عده از یکدیگر فوت کنند، هر یک از آنها ارثی از دیگری می‌برند. این به این معنی است که در صورت مرگ همسر، همسر بازمانده حق ارث برای دیگری را دارد.
    2. در طلاق بائن:
      • در صورت وقوع طلاق بائن و زن و مرد در طول مدت عده از یکدیگر فوت کنند، هیچ یک از آنها ارثی از دیگری نمی‌برند. این به این معنی است که در طلاق بائن، ارث و وراثت میان همسران متعلق به هم نمی‌شود و در صورت مرگ همسر، همسر بازمانده حق ارث برای دیگری را ندارد.
  • تفاوت در مسائل مربوط به نفقه زن در طلاق رجعی و طلاق بائن نیز یکی از مسائل مهم میان این دو نوع طلاق است. طبق توضیح شما:
    1. در طلاق رجعی:
      • نفقه مطلقه رجعیه (نفقهی که مرد باید به زن در طول مدت عده بپردازد) تکلیف مرد است و مرد موظف به پرداخت نفقه به زن می‌باشد.
      • این نفقه باید به زن پرداخت شود تا پایان مدت عده، مگر اینکه زن به اختیار خود منزل را ترک کند یا طلاق به علت ناشزه بودن زن رخ داده باشد. در این صورت، مرد موظف به پرداخت نفقه به زن نخواهد بود.
    2. در طلاق بائن:
      • در طلاق بائن، زن برای دریافت نفقه به شرطی حق دارد که در مدت عده حامله باشد. این به این معنی است که اگر زن در طول مدت عده حامله نباشد، حق نفقه برای او وجود ندارد.

    این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که در طلاق رجعی، مسئولیت پرداخت نفقه به عهده مرد است و مرد می‌بایست تا پایان مدت عده نفقه به زن پرداخت کند، مگر در موارد استثنائی. اما در طلاق بائن، زن تنها در صورت حاملگی حق نفقه دارد و در سایر موارد، این حق به او تعلق نمی‌گیرد.

تماس با 09156024004